Hayz (menstrual) fazasi
Siklning 1–5 kunlari hayz fazasi deb ataladi. Bu davrda bachadon ichki qavati (endometriy) ko'chadi va qon ketishi kuzatiladi. O'rtacha 3–7 kun davom etadi. Bu davrda estrogen va progesteron darajasi eng past bo'ladi, shuning uchun charchoq, bosh og'rig'i va qorin pastida og'riq sezilishi mumkin.
Follikulyar faza
Bu faza hayzning birinchi kunidan boshlanib, ovulyatsiyagacha davom etadi. Gipofiz bezi FSG (follikul stimullovchi gormon) ishlab chiqaradi va bu gormon tuxumdonlardagi follikullarni o'sishga undaydi. Odatda bitta dominant follikul ajralib chiqadi. Follikul o'sgan sari estrogen ishlab chiqaradi, bu esa endometriyning qalinlashishiga olib keladi.
Ovulyatsiya fazasi
Estrogen darajasi yuqori cho'qqiga yetganda, gipofiz bezi LG (lyuteinlovchi gormon) ni katta miqdorda chiqaradi. Bu LG ko'tarilishi dominant follikulning yorilib, yetilgan tuxum hujayraning tuxumdondan fallopiy naychaga chiqishiga sabab bo'ladi. Ovulyatsiya odatda siklning 14-kuni atrofida ro'y beradi, lekin bu muddat ayoldan ayolga farq qiladi.
- Tuxum hujayra chiqqanidan keyin 12–24 soat davomida urug'lanish mumkin
- Spermatozoidlar ayol organizmida 3–5 kungacha yashashi mumkin
- Shuning uchun ovulyatsiyadan 5 kun oldin va 1 kun keyin unumdor davr hisoblanadi
Lyuteal faza
Ovulyatsiyadan keyin bo'sh follikul sariq tanaga aylanadi va progesteron ishlab chiqara boshlaydi. Progesteron endometriyni urug'langan tuxum hujayra uchun tayyorlaydi. Agar urug'lanish bo'lmasa, sariq tana 10–14 kundan keyin so'riladi, progesteron pasayadi va endometriy ko'cha boshlaydi — yangi sikl boshlanadi.
Har bir bosqichni tushunish o'z tanangizni yaxshiroq bilishga yordam beradi. Siklning qaysi bosqichida ekanligingizni bilsangiz, o'zgarishlarni oldindan kutib, shunga moslab hayot tarzingizni rejalashtira olasiz.