Tabiiy vositalar: nima ishlaydi?
Ko'plab ayollar hayz og'rig'i va PMS belgilarini yengillashtirish uchun tabiiy vositalarga murojaat qiladi. Ba'zi tabiiy vositalar ilmiy tadqiqotlarda ma'lum darajada samarali ekanligi tasdiqlangan, boshqalari esa faqat plasebo ta'siriga ega.
Ilmiy asoslangan tabiiy vositalar
- Zanjabil — bir necha tadqiqotlar hayz og'rig'ini kamaytirishda ibuprofenga yaqin samaradorlikni ko'rsatgan. Kuniga 750–2000 mg quruq zanjabil tavsiya etiladi.
- Dolchin — PMS belgilari va hayz og'rig'ini kamaytirishda yordam berishi mumkin. PCOS bo'lgan ayollarda siklni tartibga solishga yordam berishi haqida dalillar bor.
- Issiq kompress — bachadon mushak spazmini bo'shashtiradi, ibuprofenga o'xshash samaradorlik ko'rsatgan tadqiqotlar mavjud.
- Omega-3 yog' kislotalari — yallig'lanishga qarshi ta'siri tufayli hayz og'rig'ini kamaytirishga yordam beradi.
- Magniy — mushak spazmini kamaytiradi, PMS belgilarini yengillashtiradi. Kuniga 250–400 mg tavsiya etiladi.
Samaradorligi isbotlanmagan vositalar
Ayrim mashhur tabiiy vositalar haqida yetarli ilmiy dalil yo'q. Masalan, seldereyli suvning hayz siklini tartibga solishi, petrushkaning hayzni tezlashtirishi yoki limon suvining hayzni to'xtatishi haqidagi da'volar ilmiy jihatdan tasdiqlanmagan. Bu vositalar zarar keltirmasa-da, ularning samaradorligiga ishonish bilan haqiqiy davolashni kechiktirmaslik kerak.
Ba'zi o'simlik preparatlari (vitex, dong quai) gormonlarga ta'sir qilishi mumkin va boshqa dorilar bilan o'zaro ta'sirga kirishishi mumkin. Shuning uchun har qanday qo'shimchani qabul qilishdan oldin shifokor bilan maslahatlashish muhim, ayniqsa gormonli dorilar qabul qilayotgan bo'lsangiz.
Tabiiy degani xavfsiz degani emas. Har qanday vosita — tabiiy bo'lsin, dorivor bo'lsin — to'g'ri dozada va shifokor nazoratida qo'llanishi kerak.