PMS (Premenstrual sindrom) nima?
PMS — bu hayzdan 1–2 hafta oldin boshlanadigan jismoniy va ruhiy belgilar majmuasidir. Ayollarning taxminan 75% i hayotida PMS belgilarini his qiladi. Belgilar hayz boshlangach odatda 1–2 kun ichida yo'qoladi. PMS ning aniq sababi noma'lum, lekin lyuteal fazadagi gormonlar o'zgarishi asosiy omil hisoblanadi.
Jismoniy belgilar
- Ko'krak bezlarining shishishi va og'rishi
- Qorin dam bo'lishi va shishish
- Bosh og'rig'i yoki migren
- Charchoq va uyqu buzilishi
- Ishtaha o'zgarishi — ayniqsa shirin va sho'r ovqatlarga ishtaha ortishi
- Mushak va bo'g'im og'rig'i
Ruhiy belgilar
- Kayfiyatning tez o'zgarishi va asabiylashish
- Xavotirlanish va tashvish hissi
- Yig'loqilik va hissiy sezuvchanlik
- Diqqatni jamlash qiyinligi
- Ijtimoiy munosabatlardan uzoqlashish istagi
PMS belgilarini yengillashtirish uchun muntazam jismoniy mashqlar, yetarli uyqu (7–9 soat), tuz va kofein iste'molini kamaytirish, kaltsiyli oziq-ovqatlar (sut mahsulotlari, brokoli) iste'mol qilish tavsiya etiladi. Ba'zi hollarda shifokor B6 vitamini yoki magniy preparatlarini tavsiya qilishi mumkin.
Agar PMS belgilari kundalik hayotingizga jiddiy ta'sir qilsa va ishlashingizga xalaqit bersa, bu PMDD (premenstrual disforik buzilish) bo'lishi mumkin. Bunday hollarda shifokorga murojaat qiling.