"Baby blues" va postnatal depressiya farqi
Tug'ruqdan keyin gormonlar darajasi keskin tushadi, bu esa kayfiyatga kuchli ta'sir qiladi. "Baby blues" — yengil kayfiyat tushkunligi bo'lib, ayollarning 80% gacha uchraydi va odatda 2 hafta ichida o'z-o'zidan o'tadi. Biroq postnatal depressiya (PND) — jiddiyroq holat bo'lib, professional davolashni talab qiladi.
Postnatal depressiya belgilari
- Ikki haftadan ko'proq davom etuvchi tushkunlik va umidsizlik hissi
- Bolaga nisbatan bog'lanish (attachment) qiyinligi yoki his-tuyg'u yo'qligi
- Ortiqcha yig'lash — sabab bo'lmasa ham
- Ishtaha yo'qolishi yoki ortiqcha ovqatlanish
- Uyqusizlik (bola uxlayotgan paytda ham uxlay olmaslik) yoki ortiqcha uyquchanlik
- O'ziga yoki bolaga zarar yetkazish fikrlari — bu shoshilinch yordam talab etadi
Postnatal depressiya ayollarning 10–20% ida uchraydi. Xavf omillari: oldingi depressiya tarixi, homiladorlik davrida depressiya, ijtimoiy qo'llab-quvvatlash yetishmasligi, qiyin tug'ruq tajribasi, uyqu yetishmasligi va moliyaviy qiyinchiliklar. PND tug'ruqdan keyin bir yil ichida istalgan vaqtda boshlanishi mumkin.
Davolash usullari orasida psixoterapiya (ayniqsa kognitiv-xulq terapiyasi), dori-darmonlar (emizish bilan mos keladigan antidepressantlar mavjud) va qo'llab-quvvatlash guruhlari bor. Eng muhimi — yordam so'rashdan uyalmang. PND — zaiflik belgisi emas, u davolanishi mumkin bo'lgan tibbiy holat.
"Yaxshi ona" bo'lish uchun mukammal bo'lish shart emas. Yordam so'rash — kuchning belgisi. Agar o'zingizni yomon his qilsangiz, bugun shifokoringizga murojaat qiling.